Three Levels of Dukkha

0:00Vậy dukkha là gì? Dukkha là dukkha.

0:06Đây là ba tầng của dukkha. Quý vị có thể giải thích ba tầng của dukkha. Tầng thứ nhất là dukkha khổ thọ. Cảm giác dukkha cũng là khổ, cũng là dukkha. Thứ hai là dukkha, dukkha, vipariṇāma dukkha, và saṅkhāra dukkha.

0:21Tầng thứ hai này, tầng đó, khó nói hơn: khổ. Giống như quý vị không thể nắm giữ được, không thể thỏa mãn được, không thể nói "Tốt". Saṅkhāra dukkha là thay đổi liên tục. Nó là gì? Nó thay đổi liên tục.

0:41Quý vị không thể dính mắc vào. Ví dụ, quý vị đang quan sát vị nếm của mình.

0:46Quý vị nghĩ vị này ngon. Thật ra, vị nếm rất rõ ràng. Quý vị nghĩ vị này ngon, phải không?

0:55Vị ngon, phải không? Vị. Vị. Vị. Tốt, ngon, rất ngon, phải không?

1:03Quý vị nghĩ đó là cái nghĩ si mê, cách nghĩ si mê, si mê nghĩ theo cách này. Ngon. Rồi. Dính mắc khởi lên. Ta muốn thêm. Ta muốn thêm vì nó tốt, vì nó ngon. Thật ra, nếu quý vị quan sát vị nếm, nó có thật là ngon không. Nó có thật là tốt hay không. Quý vị đừng tin vào ý niệm "tốt" này.

1:24Quý vị quan sát với trí tuệ. Làm sao tốt được, cái vị đang thay đổi này thay đổi rồi? Mất rồi.

1:33Hết rồi. Làm sao ta nắm giữ được vị này? Nếu nó thay đổi liên tục, làm sao ta nói "quý vị có thể nói là tốt"? Quý vị không nắm giữ được. Hết rồi. Tốt ở đâu? Nhưng ký ức lại tạo ra nó nữa, ký ức kinh nghiệm mang nó trở lại, và tâm vẫn cứ "Ngon đấy, tốt, tốt, tốt".

1:55Nhưng thực tại đã mất rồi. Hết rồi. Ta làm sao được?

1:59Quý vị không thể nói, "Chỉ có kinh nghiệm này thôi, vị mất rồi. Vị mất rồi. Vị mất rồi." Làm sao ta nắm giữ được? Quý vị không thể nói "tốt".

2:09Vậy nên quý vị cần quan sát, đừng tin vào ý niệm của mình, chỉ mở ra, đơn giản và quan sát. Rồi sự hiểu biết có thể khởi lên.

2:20Nếu quý vị hiểu được vị nếm, dukkha, thì quý vị ăn thế nào?

2:28Quý vị ăn được không? Quý vị không ăn được nữa. Khổ. À, khổ quá. À.

2:35Quý vị có thể nếm cảm giác rằng nó ngon không? Nếm thế nào được? Quý vị có thể nếm cảm giác rằng vị ngon mà không có sự muốn không? Có thể được không? Rằng quý vị biết vị đó ngon? Nếu quý vị nghĩ nó ngon, thì tâm đã muốn rồi, sự muốn đã có ở đó. Vì cái nghĩ si mê cho là tốt. Trí tuệ không thể nói cái này là tốt.

3:00Dễ chịu? Cảm giác dễ chịu? Có lúc thôi. Có lúc dễ chịu, có lúc không dễ chịu. Quý vị không thể nói là dễ chịu.

3:09Khi quý vị có trí tuệ, thì quý vị thấy được trung tính. Vị chỉ là vị. Nhưng ta vẫn, ta vẫn, ta nếm, ta vẫn nếm. Nếu ở đó có cái tốt hay cái thích, quý vị không thể hiểu được. Nhưng ta vẫn nếm ngọt, mặn, gì cũng vậy, mà không có sự phán xét. Đúng rồi, đúng rồi. Ngọt, chua, trong vị tự nhiên.

3:29Kem hôm nay ở bữa trưa rất ngọt. Vì vậy có lúc quý vị có thể quan sát cái thích của mình và vị nếm. Qua lại giữa hai cái đó. Đừng nghĩ về kem. Chỉ ăn thôi. Chỉ ăn thôi. Vì người ta thích cái vị đó, rồi tâm bắt đầu phán xét kem là ngon.

3:51Rồi sau đó tâm dính mắc luôn cả cái tên. Mỗi lần quý vị nghĩ về kem, sự khát khao khởi lên. Và ký ức khởi lên về lúc trước quý vị ăn, cái vị trở lại. Và tâm lại muốn ăn cái vị đó nữa.

4:07Vậy nếu quý vị quan sát vị nếm và lobha, khi quý vị nếm, tâm thấy tốt, cảm giác ngon, thì muốn ăn nữa, phải không? Quý vị chỉ đủ một thìa thôi sao?

4:19Không bao giờ.

4:22Quý vị không dừng được. Quý vị muốn ăn nữa. Lúc đó quý vị quan sát lobha của mình, lobha lắng xuống. Nếu tâm quý vị lắng xuống, thì ăn tiếp. Vị nếm, hãy biết đến vị nếm. Cái tâm, nếu quý vị quan sát tâm, nếu không còn phiền não, thì quý vị có thể hiểu vị nếm chỉ là vị nếm. Hay vị nếm không thể nói là tốt.

4:41Vì cái vị đã mất rồi.

4:44Vậy nên tùy thuộc vào chất lượng của cái tâm đang quan sát. Nếu cái tâm đang quan sát, sự tỉnh giác, mà có lobha ở đó, trí tuệ không thể khởi lên. Nếu không còn phiền não nữa, lúc đó quý vị có thể hiểu sự vật như nó đang là. Giống như cái kính màu. Không có màu thì quý vị thấy rõ. Nhưng nếu quý vị đeo kính màu, nếu quý vị đeo kính màu đỏ, thì mọi thứ đều thành đỏ.

5:08Vì màu đó đã có sẵn ở đó rồi.